Tekrarı son geceye bırakmadan nasıl planlarsın?

Pazartesi öğrendiğin konu cuma günü uzak bir anıya dönüşmüş gibi gelebilir. Yeni konular birikirken eskiye dönmek de sanki ilerlemiyormuşsun hissi yaratır. Oysa çalışma planına tekrar için yer ayırmak, öğrendiğin bilgiyi ileride kullanma hedefinin parçasıdır. Mesele her şeyi her gün baştan okumak değildir.

Aralıklı tekrar, aynı bilgiye farklı zamanlarda yeniden dönmektir. Bu dönüşte yalnız sayfaya bakmak yerine küçük bir hatırlama denemesi yaparsan, takvimin yanında öğrenme durumunu da kontrol etmiş olursun. Ne zaman döneceğini ise konuya, mevcut bilgine ve bilgiyi ne kadar uzun süre korumak istediğine göre ayarlayabilirsin.

Herkese uyan tek bir tekrar aralığı var mı?

Cepeda ve arkadaşlarının çalışması, öğrenme oturumları arasındaki uygun aralığın bilgiyi ne kadar sonra hatırlamak istediğinle ilişkili olduğunu gösteriyor. Buradan “Herkes mutlaka 1., 3. ve 7. gün tekrar etmeli” sonucu çıkmaz. Araştırma metni, tek bir ezber takvim yerine zamanlamayı düşünmek için bir dayanak sunar.

Aşağıdaki plan bu bulgudan hareketle hazırladığımız bir başlangıç örneğidir. Deneyde kullanılan protokol değildir. Takvimin amacı sana değişmez kurallar koymak değil, tekrarları unutmanı zorlaştırmaktır.

Bir haftalık örnek kurgu

Diyelim pazartesi oran-orantı çalıştın. Sonunda üç kısa kontrol sorusu seç: biri doğrudan işlem, biri sözel problem, biri de iki yaklaşımı ayırt etmeyi gerektirsin. Soruların yanına doğru cevabı görünür biçimde yazma; kontrol için ayrı yerde tut.

• Salı: Kaynağı açmadan bu üç soruyu çöz veya çözüm yolunu anlat.
• Perşembe: Yapamadığın adımı hedefleyen yeni bir soru seç. Doğru yaptığın konuyu da kısaca yokla.
• Pazar: Aynı konudan bir soruyu başka konularla birlikte küçük bir karma sete ekle.
• Sonraki hafta: Hâlâ zorlandığın bilgiye daha erken, rahat kullandığına daha sonra dön.

Her dönüşte bütün konuyu yeniden dinlemek zorunda değilsin. Örneğin doğru orantıyı kurabiliyor ama ters orantıda karıştırıyorsan, çalışma zamanını bu ayrımı açıklamaya ve birkaç yeni soruya ayır. Eksik adım çok temel ise kısa konu anlatımına dönmek yerinde olur.

Takvimi sonuca göre değiştir

Üç sorunun üçünü de gerekçesiyle yaptıysan sonraki kontrolü biraz ileri alabilirsin. İkisini ancak ipucuyla yaptıysan aynı aralığı korumayı dene. Hiç başlayamadıysan önce öğrenme eksiğini tamamla, sonra daha yakın bir kontrol tarihi koy. Bunlar katı başarı eşikleri değil, kendi kararını verebilmen için örnek işaretlerdir.

Bir tabloyu karmaşıklaştırmadan dört alanla tutabilirsin: konu, son deneme tarihi, zorlandığın adım, sonraki kontrol. “Geometri” gibi geniş başlıklar yerine “üçgende benzerlik oranını alan oranından ayırmak” gibi belirli bir beceri yaz. Böylece tekrar vakti geldiğinde ne yapacağını yeniden tasarlaman gerekmez.

Tekrar listesi büyürse ne yapacaksın?

Biriken her başlığı aynı akşama taşımak planı kırılganlaştırır. Önce öğrenmekte olduğun konunun ön koşullarına, sık tekrar eden hatalara ve uzun zamandır kontrol etmediğin bilgilere bak. Her birinden küçük bir örnek seçerek durumunu yokla. Zaten kullanabildiğin bir konuya yalnız listede durduğu için uzun süre ayırma.

Yeni konu çalışması ile tekrar arasında herkes için geçerli bir yüzde yoktur. Programını bir hafta dene ve yetişmeyen işleri incele. Sorun çok uzun bir tekrar listesi mi, gereğinden büyük konu parçaları mı, yoksa gerçekçi olmayan toplam süre mi? Çözümü, sorunun bulunduğu yerde yap.

Küçük bir başlangıç

Bugün yalnız iki konu seç. Her biri için üç kontrol sorusu ve ilk dönüş tarihini belirle. Tekrar sırasında cevabı hatırlayamadığın için planı başarısız sayma: Bu bilgi, bir sonraki öğrenme adımını seçmene yardımcı olur. Önemli olan boşluğu fark edip doğru açıklamayla tamamlamandır.

Bugünkü küçük görev: Yarınki çalışma listene “10 dakika tekrar” yerine, hangi üç soruyu kaynağa bakmadan deneyeceğini yaz. Süre ve örnek takvim öneridir; asıl ölçüt, bilgiyi yeni bir durumda bağımsız kullanabilmendir.